Δημοσιεύεται στην ΑΥΓΗ της 3.9.14
Το 1981 ο Κορνήλιος Καστοριάδης προλογίζει το βιβλίο του «Μπροστά στον πόλεμο», εξηγώντας ότι δεν αναφέρεται σε μια επικείμενη και αναπόφευκτη σύγκρουση, αλλά στην ανάλυση των εξελισσόμενων υπερδυνάμεων εκείνης της περιόδου: που κάποτε παίζουν περισσότερο σε «παιχνίδια» τεχνικής ισχύος, παρά φαντασιώνουν την επικράτησή τους με τη διεξαγωγή παγκοσμίου πολέμου. Ο Καστοριάδης αναλύει εκτενώς τη δυαδική οικονομία και κοινωνία της ΕΣΣΔ, με τον υπεραναπτυγμένο στρατιωτικό τομέα και την αποχαύνωση του τομέα παραγωγής «ειρηνικών προϊόντων», που έρχεται σε αντίθεση με τον αμερικανικό σχηματισμό και τις περιορισμένες ανισομέρειές του.
Τρεις δεκαετίες αργότερα, η εικόνα έχει αντιστραφεί. Η Αμερική είναι φορέας ενός τεράστιου χρέους και παρουσιάζει σοβαρή υστέρηση στον παγκόσμιο οικονομικό ανταγωνισμό, διατηρώντας όμως τα χαρακτηριστικά στρατιωτικής υπερδύναμης. Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία επαυξάνει την κληρονομημένη σοβιετική ισχύ, παρουσιάζοντας ταυτόχρονα σοβαρές οικονομικές επιδόσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, θα μπορούσαμε να μιλάμε για μια μεγάλη επανάληψη της Ιστορίας, αν δεν υπήρχαν δύο νέα δομικά στοιχεία: το πρώτο αφορά την ύπαρξη μιας γενικευμένης καπιταλιστικής κρίσης υπερπαραγωγής, το δεύτερο αφορά την ανάπτυξη νέων πόλων ισχύος -Κίνα, Ινδία, Ιράν- σε απόσταση και σε αντίθεση συχνά με τον δυτικό κόσμο. Οι κρίσεις υποδαυλίζουν πολέμους και εγχειρήματα αναδιανομής της πίτας, όμως η αιτιοκρατική θεώρηση των πολιτικών εξελίξεων έχει τις ιδιαιτερότητές της σε κάθε ιστορικό χωροχρόνο...
Το σενάριο «Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος» δεν μπορεί να αποκτήσει την απλουστευτική υφή των προηγούμενων «παγκοσμίων» και δεν είναι δυνατό να παιχθεί μέσα σε συνθήκες πολυπολικότητας και πολυπαραγοντικών αντιθέσεων. Εξ ου και το «βόλεμα» των αναθεωρητικών δυνάμεων της Δύσης με μικρότερες δοσολογίες υπονομευτικών εγχειρημάτων στη Λιβύη, στη Συρία, στο Ιράκ, στην Ουκρανία. ΗΠΑ και Γερμανία βολεύονται προς το παρόν με τους εμφυλίους, με κράτη - ψιλοκομμένα εν είδει Γιουγκοσλαβίας, με «κράτη - τσέπης» όπως η Ελλάδα αλλά και κράτη - μη - κράτη, όπως η Κύπρος του Σχεδίου Ανάν, καθώς επίσης με την αποδυνάμωση κάθε άλλης οικονομικής μηχανής, δυνάμει ανταγωνιστικής στο εγγύς μέλλον.


