Γράφει ο Κώστας Λάμπος
Διδάκτωρ Οικονομικών Επιστημών του Freie Universitaet Berlin
https://biblionet.gr/k%C3%B3stas-l%C3%A1mpos-c35266,
«Η Αμερική είναι το μοναδικό έθνος στην ιστορία, που
πέρασε με θαυμαστό τρόπο από τη βαρβαρότητα στον
εκφυλισμό, χωρίς το συνηθισμένο διάλειμμα πολιτισμού»
Oscar Wild[1]
Οι Ενωμένες Πολιτείες Αμερικής πορεύονται με το βαθύ τραύμα του εμφύλιου (1861-1865) που έκλεισε με την νίκη των βόρειων επί των νότιων, αλλά ποτέ δεν ξεπεράστηκε και ως δόγματα, ‘ων ουκ έστιν αριθμός’ , όπως λ. χ. ‘Δόγμα Μονρόε’, ‘Δόγμα Ρούσβελτ’ , ‘Δόγμα Τρούμαν, Δόγμα Νίξον’, ‘Δόγμα Βush, ‘Δόγμα Ομπάμα’ και σήμερα ως ‘Δόγμα Τραμπ’ και γενικά ως ‘ιδεολογία του αμερικανισμού’, την θέση των ηττημένων νότιων την πήρε, στην συνείδηση της κυρίαρχης αμερικάνικης ελίτ, ο υπόλοιπος κόσμος ως υποτελής στον ‘παγκόσμιο ηγεμόνα’. Ο αμερικανισμός που αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως ‘παγκόσμιος χωροφύλακας’, μεταμορφώνεται διαρκώς πότε στον ‘καλό προστάτη των αδυνάτων και χρήσιμων ηλίθιων’ και πότε στον ‘εχθρό, τρομοκράτη και καταστροφέα των ανυπότακτων εθνών’. Κορύφωση αυτής της διπλοπροσωπίας του αμερικανισμού αποτελεί ο Trumpισμός που απειλεί την ανθρωπότητα και τον όποιο πολιτισμό της με υποταγή στον ηγεμόνα ή με εξαφάνιση. Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα από το βιβλίο μου ‘Αμερικανισμός και Παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής’, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, 2009.
Όπως ακριβώς συμβαίνει στην Φύση, όπου η δράση προκαλεί την αντίδραση έτσι συμβαίνει και στις κοινωνίες στα πλαίσια των οποίων η όποια δράση προκαλεί την αντίστοιχη, αν και όχι πάντοτε την ανάλογη, αντίδραση, των δυνάμεων που βλάπτονται από την συγκεκριμένη δράση. Κατά συνέπεια ο αμερικανισμός, ως ηγεμονική επεκτατική πολιτική των ΕΠΑ, προκαλεί τον αντιαμερικανισμό στον υπόλοιπο κόσμο που βλάπτεται από αυτόν. Το γεγονός μάλιστα πως η ιμπεριαλιστική εξωτερική πολιτική των ΕΠΑ βλάπτει και δυσαρεστεί σε μεγάλο βαθμό και την εργαζόμενη αμερικανική κοινωνία, οδηγεί στην ανάπτυξη ενός ιδιότυπου εσωτερικού αντιαμερικανισμού, με την έννοια της απόρριψης της βίας και του πολέμου που χρησιμοποιεί η ηγετική ελίτ, που συχνά εκφράζεται ως πολιτική για την παγκόσμια συνεργασία, την κοινωνική ισότητα και την οικουμενική ειρήνη.
*
Τι είναι ο αμερικανισμός;
Ο αμερικανισμός, όπως ακριβώς τον περιγράφουν οι ίδιοι οι σύγχρονοι εκφραστές του, αποπνέει μίσος, φανατισμό, απανθρωπιά, απληστία, πρόθεση ελέγχου και λεηλασίας της παγκόσμιας οικονομίας και καταστροφής κάθε άλλης φωνής, αντίληψης και πολιτικής πρότασης. Κι’ όλα αυτά στο όνομα ενός νέου ‘περιούσιου του θεού λαό’, σύμμαχο, ή μήπως όργανο, του παραδοσιακού ‘περιούσιου λαού του Γιαχβέ’:
Μια αυθεντική περιγραφή του αμερικανισμού ως mafia econimic system έχουμε από το 1929 και από πρώτο χέρι, από τον αρχιμαφιόζο Αλ Καπόνε: «Το δικό μας αμερικάνικο σύστημα, πες το αν θέλεις αμερικανισμό, πες το καπιταλισμό, πες το όπως διάολο θέλεις, δίνει στον καθένα από μας μια μεγάλη ευκαιρία και το μόνο που πρέπει να κάνουμε εμείς είναι να την αρπάξουμε και με τα δυό μας χέρια και να την αρμέξουμε… και να μην ξεχνάτε πως…μπορείτε να καταφέρετε περισσότερα πράγματα με μια καλή κουβέντα και ένα όπλο, απ’ όσα μπορείτε να καταφέρετε μόνο με μια καλή κουβέντα…»[2].


Μάριος Ευρυβιάδης , 9/2/2026