του Στέφανου Σταμέλλου
«Και η διαφθορά φτάνει στα όρια της, όταν οι μετέχοντες δεν γνωρίζουν καν ότι είναι διεφθαρμένοι». Αυτή η φράση ανήκει στον Αλέν Ντενέ,
Καναδό φιλόσοφο και πολιτικό επιστήμονα, γνωστό για το έργο του σχετικά
με τις φορολογικούς παραδείσους και τις εξορύξεις στην
Αφρική. Περιγράφει τη θεσμική ή συστημική διαφθορά, όπου αυτές οι
πρακτικές δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση, αλλά τον κανόνα. Όταν η διαφθορά
γίνεται τρόπος λειτουργίας του συστήματος, στην πολιτική, τη διοίκηση ή
στις επιχειρήσεις, οι άνθρωποι ενσωματώνουν/αφομοιώνουν αυτές τις
συμπεριφορές τόσο βαθιά, που τις θεωρούν φυσιολογικές, νόμιμες και ότι «έλα μωρέ, όλοι το ίδιο κάνουν»
Επομένως, το ανώτατο όριο της διαφθοράς δεν είναι η ίδια η παρανομία, αλλά η διαφθορά που έχει γίνει κουλτούρα, η οποία δεν αναγνωρίζεται ως τέτοια απ’ αυτούς που τη διαπράττουν.